Ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt có phải do bóng đè ?

Ngủ đủ giấc từ lâu đã được xem là điều vô cùng cần thiết cho sức khỏe. Nhiều người tin rằng chỉ cần ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm thì sáng hôm sau cơ thể sẽ tỉnh táo, đầu óc minh mẫn, tinh thần sảng khoái hơn. Thế nhưng thực tế, không ít người ngủ đủ giờ, thậm chí ngủ sớm, nhưng khi thức dậy vẫn thấy mệt mỏi, nặng đầu, uể oải, không muốn vận động, khó tập trung làm việc. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về giấc ngủ.

Ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt. Lý do do đâu?

Giấc ngủ được chia thành nhiều chu kỳ, bao gồm ngủ nông, ngủ sâu và giấc ngủ REM (là giai đoạn ngủ não hoạt động như lúc thức, mắt di chuyển liên tục). Trong đó, ngủ sâu và ngủ REM là hai giai đoạn giúp cơ thể phục hồi thể chất, não bộ xử lý thông tin và điều hòa cảm xúc. Nếu giai đoạn này bị gián đoạn, dù ngủ đủ giấc nhưng cơ thể vẫn không được nghỉ ngơi.

Các lý do khiến một người ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt:

Giấc ngủ phân mảnh: Người ngủ thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, não bộ bị kéo ra khỏi chu kỳ ngủ sâu. Những lần thức giấc ngắn không được ghi nhớ rõ ràng vào sáng hôm sau, hậu quả là cảm giác mệt mỏi kéo dài.

Ngủ không đúng nhịp sinh học: Ngủ muộn, dậy muộn hoặc thay đổi giờ ngủ liên tục khiến đồng hồ sinh học bị rối loạn. Cơ thể khó đi vào giấc ngủ sâu, dẫn đến tình trạng ngủ nhưng không khỏe.

Căng thẳng thần kinh: Stress khiến não bộ luôn trong trạng thái cảnh giác, kể cả khi ngủ. Điều này làm giảm thời gian ngủ sâu, tăng nguy cơ mơ nhiều, ngủ không yên, thức dậy với cảm giác mệt mỏi

Rối loạn giấc ngủ: Ngưng thở khi ngủ, ác mộng, bóng đè. Trong đó bóng đè là hiện tượng khá phổ biến nhưng thường bị hiểu sai hoặc xem nhẹ.

Phân biệt mệt do bóng đè và mệt do thiếu ngủ hay stress

Không phải mọi cảm giác mệt mỏi sau khi ngủ dậy đều liên quan đến bóng đè. Việc phân biệt đúng nguyên nhân giúp tránh lo lắng không cần thiết và có hướng cải thiện phù hợp.

• Thiết ngủ: Người thiếu ngủ thường buồn ngủ suốt ngày, dễ gật gù, phản xạ chậm, mắt nặng, có xu hướng ngủ bù. Cảm giác mệt này sẽ giảm rõ rệt nếu được ngủ bù đủ và đều đặn trong vài ngày.
• Stress: Nhiều người bị stress thường ngủ nhiều nhưng không ngon, hay mơ, thức dậy với tâm trạng nặng nề, lo lắng, đầu óc căng thẳng. Kèm theo đó có thể là đau đầu, đau vai gáy, tim đập nhanh, khó tập trung.
• Bóng đè: Người từng trải qua bóng đè thường mô tả cảm giác tỉnh táo về ý thức, mắt mở nhưng không thể cử động cơ thể, không nói được, thường kèm theo cảm giác nặng ngực. Sau khi thoát khỏi bóng đè, cơ thể thường mệt lã, tim đập nhanh, tình thần hoảng loạn.

Việc phân biệt rõ giúp tránh nhầm lẫn, bởi nếu mệt mỏi kéo dài nhưng không có dấu hiệu bóng đè, nguyên nhân có thể nằm ở lối sống, tâm lý hoặc các vấn đề về sức khỏe.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ bị bóng đè khi ngủ

Bóng đè không xảy ra ngẫu nhiên, thực tế có nhiều yếu tố làm tăng khả năng xuất hiện hiện tượng này, đặc biệt ở những người ngủ đủ giấc nhưng chất lượng giấc ngủ kém.

• Tư thế ngủ: Ngủ ngửa trong thời gian dài được ghi nhận là tư thế dễ gặp bóng đè hơn. Khi nằm ngửa, đường thở dễ bị hẹp lại, nhịp thở thay đổi, đồng thời não bộ dễ rơi vào trạng thái nửa tỉnh nửa ngủ.
• Thiếu ngủ nhiều ngày hoặc ngủ không đều: Những người thường xuyên thiếu ngủ, sau đó ngủ bù trong một đêm, dễ gặp rối loạn chu kỳ giấc ngủ, làm tăng nguy cơ bóng đè.
• Stress và căng thẳng tâm lý: Khi não bộ bị áp lực trong thời gian dài, hệ thần kinh khó thư giãn hoàn toàn khi ngủ. Điều này khiến cơ thể khóa cơ trong giấc ngủ REM dễ kích hoạt sai thời điểm, gây ra tình trạng bóng đè.
• Thói quen sinh hoạt: Sử dụng điện thoại, máy tính, xem nội dung bạo lực mạnh, ăn quá no hoặc uống chất kích thích trước giờ ngủ đều làm não bộ khó bước vào giấc ngủ sâu ổn định.

Ngoài ra môi trường ngủ không phù hợp như ánh sáng mạnh, tiếng ồn, không khí ngột ngạt cũng góp phần làm giấc ngủ dễ bị gián đoạn. Nhiều người bị bóng đè không hề thiếu ngủ, họ ngủ đủ giờ, nhưng các yếu tố trên khiến giấc ngủ không liền mạch, làm tăng nguy cơ bóng đè và kéo theo cảm giác mệt mỏi sau khi thức dậy.

Nếu tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt kéo dài, kèm theo bóng đè thường xuyên, đó là dấu hiệu cho thấy giấc ngủ đang bị rối loạn và cần được điều chỉnh sớm. Một giấc ngủ tốt không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh, mà còn là nền tảng cho tinh thần ổn định và cuộc sống chất lượng hơn mỗi ngày.