Tết vẫn thế nhưng lòng mình đã khác

Tôi tên Hoàng, năm nay 19 tuổi.

Vốn là thằng con trai chân chạy, thích ồn ào, ngày bé tôi là đứa mong Tết nhất nhà. Tôi từng đếm ngược từng tờ lịch, háo hức chờ khoảnh khắc được xúng xính đồ mới, được nhận lì xì đỏ chót. Nhưng vài năm gần đây, cái háo hức ấy cứ vơi dần như nước trong bình bị rò rỉ. Không còn cảnh thấp thỏm canh nồi bánh chưng, cũng chẳng còn cảm giác rạo rực khi nghe tiếng pháo hoa trên tivi. Tết vẫn thế, quy luật đất trời vẫn vậy, nhưng lòng tôi thì đã lệch nhịp. Tôi nhận ra mình không còn đếm ngày chờ về quê nữa. Thay vào đó là một nỗi niềm mơ hồ, một sự chán chường không tên mỗi khi nghĩ đến kỳ nghỉ dài. Có lẽ Tết không thay đổi, chỉ có tôi là đang lớn lên, và cái giá của sự trưởng thành là sự phai nhạt của những niềm vui giản đơn ấy chăng?

Cái tuổi 19 ẩm ương

Tôi đang đứng ở cái ngưỡng cửa chông chênh nhất của đời người: 19 tuổi. Người ta bảo tuổi này “bẻ gãy sừng trâu“, nhưng thú thật, tôi thấy tâm hồn mình dễ vỡ hơn bao giờ hết.

Tôi không còn là trẻ con để được vô tư vòi vĩnh, nhưng cũng chưa đủ bản lĩnh để được gọi là người lớn. Tôi có sức khỏe, có năng lượng, nhưng trong tay lại chưa có gì cả. Chưa có sự nghiệp, chưa có thành tựu để khoe, và đáng sợ nhất là chưa có câu trả lời chắc chắn cho câu hỏi: “Tương lai mình sẽ là ai?”. Nhìn lên mạng xã hội, bạn bè đứa thì đi du học, đứa thì khoe lương tháng đầu tiên, còn tôi vẫn đang loay hoay với những bài vở đại học và những dự định nằm trên giấy.

Cái cảm giác “dở dở ương ương” này tạo nên một áp lực vô hình. 19 tuổi là lúc xã hội bắt đầu đặt lên vai tôi những kỳ vọng, là lúc tôi bắt đầu sợ mình không đủ giỏi, sợ mình bị bỏ lại phía sau. Tôi như đang đứng giữa ngã ba đường đầy sương mù, muốn bước tiếp nhưng sợ sai, muốn dừng lại thì sợ tụt hậu.

Những cuộc nói chuyện không hẹn trước

Mỗi lần xe khách lăn bánh về đến cổng làng, nỗi sợ Tết trong tôi lại trỗi dậy. Không phải sợ dọn nhà, không phải sợ đường xa, mà tôi sợ những “phiên tòa” diễn ra ngay trong phòng khách.

Đó là lúc họ hàng cô bác quây quần, và tôi trở thành tâm điểm của những câu hỏi đã được lập trình sẵn: “Học hành thế nào rồi con?”, “Ra trường định làm gì?”, “Có người yêu chưa?”, hay đau đớn nhất là “Con nhà bác A tháng kiếm cả chục triệu, con có kế hoạch gì chưa?”.

Những câu hỏi ấy không hề nặng lời, người hỏi vẫn cười, vẫn cắn hạt dưa. Nhưng với tôi, mỗi câu hỏi như một mũi kim châm vào sự tự ti đang giấu kín. Tôi lúng túng, cười gượng gạo, tay chân thừa thãi. Tôi không biết phải trả lời sao cho vừa lòng mọi người, cũng không biết phải tô vẽ thế nào cho cuộc sống vốn đang rất bình thường của mình. Tôi chỉ muốn Tết trôi qua thật nhanh, như một cơn mưa rào vội vã, để tôi được trốn về lại cái kén của mình.

Cả thế giới chờ tôi thất bại ?

Trong suy nghĩ non nớt và đầy phòng vệ của mình, tôi mặc định rằng tất cả những sự quan tâm kia đều là phán xét.

Tôi tưởng tượng ánh mắt bác Ba ánh lên vẻ thất vọng khi nghe tôi nói chưa có dự định gì lớn. Tôi hình dung nụ cười cô Bảy mang hàm ý mỉa mai khi biết tôi vẫn xin tiền bố mẹ. Đối với tôi, mỗi cuộc gặp gỡ họ hàng giống như một bài kiểm tra năng lực mà tôi biết chắc mình sẽ trượt. Những suy nghĩ tiêu cực ấy như liều thuốc độc gặm nhấm niềm vui. Tôi thu mình lại, trốn trong phòng giả vờ bận học, hoặc trả lời nhát gừng cho qua chuyện. Tôi tự biến mình thành một ốc đảo cô đơn giữa ngày Tết sum vầy, ôm khư khư cái suy nghĩ: “Chẳng ai hiểu mình cả, họ chỉ muốn soi xem mình có thành công hay không thôi”.

Thì ra là do mọi người thương mình

Chiều mùng 2 tết, khi tôi đang lúi húi dưới bếp phụ mẹ. Mẹ vừa thái giò vừa chép miệng: “Hồi nãy bác Ba hỏi thăm con, bác bảo sao thằng Hoàng năm nay ít nói thế, mặt mũi cứ buồn buồn, không biết ở trên phố học hành có vất vả quá không, có bị bắt nạt không”.

Tôi sững người. Tôi cứ ngỡ bác Ba hỏi để soi mói trường tôi học có “xịn” không.

Mẹ nói tiếp, giọng nhẹ bẫng: “Người lớn ở quê họ đâu có biết tâm lý giới trẻ, họ chỉ biết hỏi những câu cơm ăn áo mặc để bắt chuyện thôi. Họ hỏi vì muốn biết con có ổn không, chứ đâu cần con phải ông nọ bà kia”.

Khoảnh khắc ấy, tảng đá trong lòng tôi như vỡ vụn. Tôi chợt nhận ra mình đã quá nhạy cảm và ích kỷ. Những câu hỏi vụng về ấy, hóa ra là cách quan tâm chân thành nhất của những người thân. Họ sợ tôi lạc lối, sợ tôi vấp ngã nơi đất khách, nên mới hỏi kỹ. Họ không cần tôi giỏi ngay lập tức, họ chỉ cần thấy thằng cháu mình vẫn khỏe mạnh, vẫn đang nỗ lực sống tốt. Sự phán xét mà tôi lo sợ, hóa ra chỉ là do tôi tự suy diễn từ nỗi bất an của chính mình.

Cứ trả lời thật lòng mọi thứ nhẹ tênh mà còn vui vẻ

Từ giây phút “vỡ lẽ” ấy, tôi rút ra cho mình một kinh nghiệm sống, hay nói đúng hơn là một cách đối diện với Tết: Sự chân thành.

Tôi nhận ra mình không cần gồng lên diễn vai thanh niên thành đạt, cũng không cần nặn ra những câu trả lời hoa mỹ. Điều duy nhất tôi cần là trả lời thật, đúng với cảm xúc của mình.

Khi bác hàng xóm hỏi: “Ra trường định làm gì?”, thay vì khó chịu, tôi mỉm cười: “Dạ con cũng chưa biết chắc chắn tương lai thế nào bác ạ, nhưng con đang cố gắng học thêm kỹ năng để sau này dễ xin việc hơn“. Khi ai đó so sánh, tôi không còn xù lông nhím nữa, tôi nhẹ nhàng: “Dạ bạn ấy giỏi quá, con thì chưa được như vậy, nhưng con cũng đang học cách sống tốt hơn mỗi ngày, miễn sao bố mẹ con vui là được ạ“.

Kỳ lạ thay, những câu trả lời mộc mạc ấy lại khiến không khí nhẹ nhõm hẳn. Người lớn gật gù vì thấy thằng bé ngoan và hiểu chuyện. Tôi nhận ra, khi mình mở lòng và thành thật, người khác cũng sẽ đón nhận mình bằng sự bao dung.

Tết không còn đáng sợ mà còn vui vẻ hơn trước

Sự thay đổi trong cách phản ứng đã kéo theo sự thay đổi trong cả thế giới quan của tôi. Tôi không còn coi Tết là buổi báo cáo thành tích nữa. Những cuộc gặp gỡ trở về đúng nghĩa nguyên bản: là dịp để sum họp, để biết mọi người vẫn bình an.

Tôi không còn trốn trong phòng. Tôi chủ động ra ngồi cắn hạt dưa, rót nước mời các bác. Tôi lắng nghe những câu chuyện ngày xưa của ông, những lời than phiền về mùa màng của chú với một tâm thế khác. Tôi không còn nghe thấy sự phán xét, mà nghe thấy sự kết nối của tình thân. Cảm giác “dễ thở” len lỏi vào từng tế bào. Tôi thấy Tết vẫn đẹp, vẫn ấm áp như ngày bé, chỉ là tôi đã quên mất cách cảm nhận nó bằng trái tim rộng mở. Khi gỡ bỏ được cái kính râm mang tên “định kiến”, bầu trời ngày Tết trong mắt tôi lại xanh và trong trẻo đến lạ.

Mình ổn và tết này cũng vậy <3

Chiều mùng 3 Tết, tôi ngồi trước hiên nhà, ngắm nhìn những cánh mai vàng rơi nhẹ theo gió. Tết sắp hết, nhưng tôi không còn muốn chạy trốn nữa.

Câu chuyện năm 19 tuổi của tôi khép lại không phải bằng một thành tựu rực rỡ, mà bằng sự bình yên trong tâm hồn. Tôi hiểu rằng, trưởng thành không phải là cố làm hài lòng cả thế giới, mà là học cách thấu hiểu và chấp nhận chính mình. Thay vì mải miết chạy theo câu hỏi “Người khác nghĩ gì về mình?“, tôi học cách tự hỏi: “Mình có đang hạnh phúc không?“.

Nếu câu trả lời là có, thì mọi phán xét bên ngoài đều vô nghĩa. Tết năm nay, tôi không cần kịch bản trả lời hoàn hảo nào cả. Tôi chỉ cần mang về nhà một trái tim chân thành và một nụ cười an nhiên.

Chỉ cần mình thấy ổn, và trả lời thật lòng – vậy là đủ cho một cái Tết trọn vẹn.