Đời Sống
Tại sao lại có ngày lễ Văn hoá Việt Nam 24/11?
Sáng 24/11/1946, hơn 200 đại biểu có mặt tại Nhà hát Lớn Hà Nội để bàn về nền văn hoá của một đất nước Việt Nam vừa giành độc lập. Chỉ mới bốn ngày trước đó, tiếng súng của Pháp lại lần nữa vang lên ở Hải Phòng. Giữa bao việc chính sự cấp bách, vì sao chuyện văn hoá lại được dành hẳn một hội nghị toàn quốc? Câu chuyện của buổi sáng hôm ấy cũng là lời giải cho một dấu mốc trên tờ lịch tháng 11 hôm nay.
Ngày Văn hoá Việt Nam là ngày gì?
Ngày Văn hoá Việt Nam là ngày 24/11 hằng năm, dịp để người dân cả nước tôn vinh những giá trị văn hoá Việt Nam do các thế hệ cha ông ta ngày xưa đã gìn giữ và sáng tạo.
Đó có thể là một di tích đã hàng chục thế kỷ, một ngôi đình cổ, một điệu lý Nam Bộ hay giọng quê thân thuộc mà người đi xa bao năm vẫn nhận ra giữa đám đông.
Năm 1946 là năm diễn ra sự kiện lịch sử gắn với ngày 24/11. Đến năm 2026, tròn 80 năm sau sự kiện ấy, ngày 24/11 mới chính thức được chọn làm Ngày Văn hoá Việt Nam hằng năm.

Tại sao có ngày lễ Văn hoá Việt Nam 24/11?
Ngày 24/11 được chọn để ghi nhớ Hội nghị Văn hoá toàn quốc lần thứ nhất, khai mạc ngày 24/11/1946. Khi ấy, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà mới ra đời hơn một năm. Tại Nhà hát Lớn Hà Nội, các nhà văn hoá, văn nghệ sĩ và trí thức cùng bàn một câu hỏi mà nền độc lập vừa đặt ra: người Việt sẽ xây dựng đời sống văn hoá của mình như thế nào?
Trong lời phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hồ Chí Minh bày tỏ mong muốn “nền văn hóa mới của nước nhà lấy hạnh phúc của đồng bào, của dân tộc làm cơ sở”. Điều đáng chú ý nằm ở hai chữ “hạnh phúc”. Giữa lúc nói về tương lai của cả một nền văn hoá, Người chọn đời sống của người dân làm điểm bắt đầu.
Nhìn từ đó mới hiểu vì sao hội nghị diễn ra ngay trong những ngày tháng khó khăn ấy. Giữ nền độc lập là việc cấp bách. Còn xây dựng một đất nước sau khi giành độc lập cũng đòi hỏi phải nghĩ đến chuyện người dân được học gì, đọc gì, đối đãi với nhau ra sao. Những người làm văn hoá có phần việc của mình trong công cuộc dựng nước, ngay từ những ngày đầu tiên.
Đúng ngày 24/11/2021, tròn 75 năm sau, Hội nghị Văn hoá toàn quốc một lần nữa diễn ra tại Hà Nội. Đến năm 2026, việc chọn ngày 24/11 làm ngày kỷ niệm hằng năm đã nối câu chuyện của buổi hội nghị năm xưa với các thế hệ hôm nay.

Ý nghĩa của Ngày Văn hoá Việt Nam
Muốn hình dung một nét văn hoá được gìn giữ như thế nào, hãy thử nhớ đến một buổi gói bánh ngày Tết. Năm đầu, đứa cháu ngồi cạnh bà, việc duy nhất được giao là giữ đầu dây lạt. Tết sau, bà đưa cho cháu mấy chiếc lá dong để tự gấp khuôn. Đến khi có thể tự tay gói chiếc bánh đầu tiên, em đã học được một phần nếp Tết của gia đình qua những lần ngồi bên bà như thế.
Một làn điệu dân ca hay một nghề thủ công cũng cần những lần truyền dạy như vậy. Người thợ lâu năm nhìn nan tre là biết nan nào đủ dẻo để uốn vành rổ. Nhưng để một người trẻ biết được điều ấy, họ phải có dịp ngồi cạnh nhau, cầm cùng một thanh tre và thử uốn.
Ngày Văn hoá Việt Nam có ý nghĩa ở chỗ tạo thêm cơ hội cho những cuộc gặp gỡ như thế, để người biết nghề có người học, người thuộc câu hát có người nghe.
Với mỗi người, đây còn là dịp khám phá những điều đã bị bỏ quên bởi cơm, áo, gao, tiền. Có khi ta sống nhiều năm cạnh một ngôi đình mà chưa biết dân làng thờ ai, vì sao năm nào cũng mở hội. Một lần ghé vào nghe người trong làng kể chuyện có thể khiến con đường quen thuộc hằng ngày trở nên đáng nhớ hơn.

Ngày 24/11 có được nghỉ hưởng nguyên lương?
Có. Kể từ năm 2026, người lao động trên toàn đất nước Việt Nam sẽ có thêm một ngày được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào 24/11 hằng năm.
Quy định này được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về phát triển văn hoá Việt Nam. Trong năm 2026, Ngày Văn hoá Việt Nam rơi vào thứ Ba.

Qua bài viết này, chắc hẳn bạn đã biết lý do vì sao năm nay lại có thêm một ngày nghỉ nữa rồi nhé. Chỉ vài ngày nữa, khi lật tờ lịch đến ngày 24/11, có lẽ bạn sẽ còn kí ức về buổi sáng ở Nhà hát Lớn Hà Nội năm 1946, khi đất nước chỉ mới được một năm độc lập đã ngồi lại bàn về văn hoá. Nhân ngày nghỉ này, bạn có thể rủ người thân ghé một nơi đã muốn đến từ lâu, như ngôi đình cổ hay làng nghề gần nhà mà ngày thường vẫn chưa có dịp khám phá. Nếu thích ở nhà, hãy dành thời gian ngồi lại nghe nhau kể chuyện cũng là một cách thật vui để tận hưởng ngày nghỉ bên gia đình.
