Tại sao đồ ngọt lại tốt cho người bị stress và trầm cảm ?

Từ lâu, đồ ngọt không chỉ là món ăn yêu thích mà còn được xem như liều thuốc tinh thần giúp con người giải tỏa stress, xua tan căng thẳng và lấy lại cảm xúc tích cực. Đường có khả năng tác động trực tiếp đến não bộ, kích hoạt hormone hạnh phúc như serotonin và dopamine, giúp con người thư giãn, bình tĩnh hơn trong những giai đoạn tâm lý nặng nề. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này để hiểu rõ hơn về cơ chế kỳ diệu của vị ngọt tác động đến sức khỏe tâm lý.

Khi stress và trầm cảm – cơ thể chúng ta đã thay đổi như thế nào?

Khi đối mặt với stress, cơ thể tiết ra hàng loạt hormone như cortisol, adrenaline và norepinephrine, khi tình trạng này kéo dài, các hormone này khiến hệ thần kinh bị quá tải, nhịp tim tăng nhanh, thậm chí ảnh hưởng đến não bộ vùng hạch hạnh nhân, đây là nơi kiểm soát cảm xúc.

Đối với người bị trầm cảm, nồng độ serotonin hạnh phục và dopamine động lực giảm mạnh, đồng nghĩa với việc khiến tâm trạng  tụt dốc, mất ăn, mất ngủ, ăn không ngon, cảm thấy cuộc sống dần mất ý nghĩa.

Cũng trong giai đoạn này, cơ thể thường tìm đến những nguồn năng lượng nhanh để tạm thời phục hồi, và đồ ngọt là một lựa chọn hàng đầu giúp cải thiện tâm trạng nhanh chóng. Đây chính là phản ứng sinh lý phổ biến mà ai trong chúng ta cũng từng trải qua, dù chỉ trong những ngày chán nản vô cớ.

Theo nghiên cứu, việc giảm glucose trong máu làm tăng nguy cơ mệt mỏi, khó tập trung và khiến não dễ sinh ra cảm giác uể oải. Chính vì vậy việc bổ sung một lượng nhỏ đồ ngọt có thể giúp cứu vãn tinh thần tức thì, ít nhất trong thời gian ngắn hạn.

Vì sao não bộ lại thèm đồ ngọt khi bạn căng thẳng?

Đường là nguồn năng lượng chính của não, khi glucose đi vào máu, nó giúp não tiết ra dopamine và serotonin. Đây là hai loại hormone có khả năng kích hoạt niềm vui, giúp bạn cảm thấy thư giãn hơn. Cụ thể serotonin mang đến cảm giác bình yên, thư thái, giảm cảm giác lo âu, trong khi dopamine lại khiến cơ thể tràn đầy năng lượng, phấn khởi hơn.

Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy, chỉ cần 15gr đường tương đương 1 muỗng cafe mật ong có thể làm tăng hoạt động vùng não liên quan đến cảm xúc tích cực trong vòng 15 phút.

Ngoài ra, khi bị stress, tuyến thượng thận hoạt động mạnh hơn, làm giảm lượng glucose trong máu. Lúc này cơ thể gửi tín hiệu thèm ngọt đến não để lấy lại năng lượng. Đó là lý do vì sao khi mệt, bạn thường muốn ăn kẹo, bánh ngọt hay uống nước có đường, không phải vì thói quen xấu, mà vì cơ thể thật sự đang kêu cứu.

Cảm giác hạnh phúc ấy chỉ kéo dài tạm thời, nếu lạm dụng, nó có thể khiến cơ thể rơi vào vòng xoáy ăn ngọt ->vui->hạ đường huyết->buồn->ăn tiếp, khiến tâm trạng bất ổn lâu dài.

Do đó, điều quan trọng không phải là tránh hoàn toàn đồ ngọt, chọn loại ngọt tốt và dùng đúng lượng để vừa giúp não vui vẻ, vừa không gây hại sức khỏe.

5 loại đồ ngọt giúp tăng serotonin và giảm căng thẳng tự nhiên

Khi nhắc đến đồ ngọt tốt cho tinh thần, nhiều người nghĩ ngay đến kẹo hoặc bánh kem. Nhưng trên thực tế có rất nhiều thực phẩm ngọt tự nhiên giúp cải thiện tâm trạng mà không làm tăng cân hay gây mệt mỏi.

1. Chuối chín

Chuối chứa tryptophan, một acid amin giúp cơ thể sản xuất serotonin. Khi kết hợp với vitamin B6 dồi dào, chuối giúp bạn bình tĩnh hơn, cải thiện giấc ngủ và stress hiệu quả.

2. Socola đen

Trong socola đen có chứa theobromine và phenylethylamine, đây là hai hoạt chất giúp kích thích não tiết dopamine. Một miếng nhỏ mỗi ngày khoảng 20gr giúp tâm trạng bạn phấn chấn mà không lo tăng cân

3. Mật ong nguyên chất

Mật ong có chứa polyphenol giúp giảm viêm thần kinh và tăng cường tuần hoàn máu não. Pha một muỗng mật ong với nước ấm hoặc trà thảo mộc sẽ giúp tinh thần bạn dịu lại ngay lập tức

4. Yến mạch

Không chỉ là thực phẩm giảm cân, yến mạch chứa carbohydrat phức hợp, giúp giải phóng năng lượng từ từ, tránh cảm giác mệt mỏi sau khi ăn đồ ngọt. Đồng thời, nó cũng kích thích sản sinh serotonin ổn định trong não.

5. Trái cây tươi

Các loại quả như cam, dâu tây, nho, xoài chứa nhiều vitamin C và flavonoid có tác dụng chống oxy hóa, làm giảm hormone stress và tăng cường hệ miễn dịch

Khi nào đồ ngọt trở thành kẻ thù?

Đồ ngọt mang lại cảm giác dễ chịu, thư giãn trong những thời điểm căng thẳng. Nhưng nếu bạn dùng sai cách, nó có thể trở thành con dao hai lưỡi, âm thầm phá vỡ hệ thần kinh và cảm xúc của bạn.

Việc ăn quá nhiều đường khiến lượng insulin tăng đột ngột, dẫn đến tụt lượng đường huyết, làm bạn cảm thấy mệt, cáu gắt, lo âu hơn trước. Không chỉ vậy, đường còn ảnh hưởng đến vi khuẩn đường ruột, nơi chiếm tới 90% lượng serotonin được sản xuất trong cơ thể. Khi hệ vi sinh này bị rối loạn, não bộ cũng mất cân bằng theo dẫn đến mất tâm trạng chán nản, mệt mỏi kéo dài.

Ngoài ra đường tinh luyện có thể gây rối loạn giấc ngủ, đặc biệt nếu bạn ăn ngọt vào buổi tối, mất ngủ kéo dài lại là nguyên nhân hàng đầu khiến stress và trầm cảm trở nên nghiêm trọng hơn.

Chính vì vậy chỉ nên dùng dưới 30gr đường mỗi ngày, ưu tiên dùng đường tự nhiên như trái cây, mật ong, ngũ cốc. Tránh các sản phẩm chế biến sẵn như nước ngọt, bánh kẹo công nghiệp, trà sữa, soda…

Đồ ngọt không xấu, chỉ là chúng ta chưa hiểu rõ cách sử dụng nó đúng cách. Một chút vị ngọt có thể làm bừng sáng cả ngày u tối, nhưng nếu quá tay, nó sẽ khiến tâm trí và cơ thể rơi vào vòng xoáy mệt mỏi.