Đời Sống
Bệnh OCD là gì ? Tại sao nó lại là một bệnh lý ?
Nội dung bài viết
OCD là một dạng rối loạn cưỡng chế. Đây không đơn thuần là một thói quen hay tính cách, mà là một dạng rối loạn tâm lý. Cùng đi tìm hiểu sâu hơn về OCD, phân tích nguyên nhân, biển hiện và cách điều trị ra sao? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.
Bệnh OCD là gì?
OCD là câu nói chúng ta thường thấy nghe dạo gần đây, giới trẻ hay đùa nhau rằng mình bị OCD khi bản thân là người ngăn nắp, gọn gàng. Thực chất OCD là một dạng rối loạn ám ảnh cưỡng chế, đây là một bệnh lý thuộc nhóm rối loạn lo âu, đặc trưng bởi các suy nghĩ ám ảnh và hành vi cưỡng chế lặp đi lặp lại. Đây không chỉ đơn giản là thói quen hay sự cầu toàn mà là tình trạng tâm lý gây khổ sở cho người bệnh nếu không thực hiện một hành vi nào đó.
OCD xuất hiện khi một người liên tục bị ám ảnh bởi một ý nghĩ hoặc hình ảnh không mong muốn. Chẳng hạn như sợ vi khuẩn, sợ gây hại cho người khác, sợ mắc lỗi. Để giảm bớt lo âu, người đó sẽ thực hiện những hành vi cưỡng chế như rửa tay liên tục, kiểm tra các thiết bị trong nhà thường xuyên, sắp xếp đồ đạc theo trật tự cho đến khi nào thỏa mãn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, đây là một trong 10 căn bệnh hàng đầu gây suy giảm chất lượng cuộc sống, thường gặp ở độ tuổi từ 18-35. Dù vậy vẫn nhiều người nhầm lẫn giữa bệnh lý và tính cách cá nhân, dẫn đến việc trị bệnh bị trì hoãn.
Dấu hiệu nhân viết người mắc chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)
Không phải ai cẩn thận hay thích sạch sẽ cũng là người mắc chứng OCD. Để hiểu rõ hơn, cần xác định các dấu hiệu của người mắc chứng rối loạn lo âu. Đa phần các biểu hiện xuất hiện âm thầm và kéo dài, khiến người bệnh và người thân khó nhận ra ngay từ ban đầu
- Suy nghĩ ám ảnh: Lo lắng thái quá về một vấn đề nào đó, sợ làm tổn thương người khác, sợ tai nạn xảy ra nếu không thực hiện đúng một hành vi nào đó
- Hành vi cưỡng chế: Rửa tay hằng chục lần mỗi ngày, kiểm tra khóa cửa hoặc công tắc điện nhiều lần dù đã biết chắc là an toàn
- Tính lặp lại: Các hành vi này không mang lại cảm giác an tâm lâu dài mà chỉ giúp giảm lo âu tạm thời và nhanh chóng lo âu quay lại như một vòng lặp
- Mất nhiều thời gian trong ngày: Người bệnh có thể mất hàng giờ mỗi ngày cho các hành vi cưỡng chế mà không kiềm lại được
- Nhận thức được sự phi lý nhưng không thể kiểm soát: Đây là điểm phân biệt với các bệnh lý tâm thần nặng hơn. Người mắc OCD thường biết hành vi của họ là quá đà nhưng vẫn không thể kháng cự
Những biểu hiện này thường kéo dài hàng tháng, hàng năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày, trong công việc và các mối quan hệ.
OCD khác gì với tính cẩn thận thông thường
OCD thường bị nhầm lẫn tới tính cách cẩn thận hay còn gọi là kỹ tính. Trên thực tế sự khác biệt giữa OCD và tính cẩn thận thông thường là rất lớn, cả về mức độ lẫn tác động đến tâm lý.
| Đặc điểm | Người kỹ tính | Người mắc OCD |
|---|---|---|
| Mục đích hành vi | Cảm thấy gọn gàng, sạch sẽ | Để giảm bớt lo âu từ suy nghĩ ám ảnh |
| Cảm xúc sau khi làm | Thoải mái, hài lòng | Tạm yên tâm, nhưng lo lắng quay lại |
| Kiểm soát hành vi | Có thể dừng lại khi muốn | Cảm thấy bắt buộc phải làm |
| Ảnh hưởng đến cuộc sống | Không hoặc rất ít | Ảnh hưởng nặng đến thời gian, công việc, quan hệ xã hội |
Vì vậy nếu một người dành vài phút dọn dẹp bàn làm việc mỗi ngày không có nghĩa là họ mắc OCD. Nhưng nếu họ không dọn thì cảm thấy lo lắng cực độ, thậm chí là mất ngủ chỉ vì quên không chùi 1 vết bẩn hay cảm thấy khó chịu khi mà một đồ vật không ở đúng vị trí của nó thì đó mới thật sự là OCD
OCD có thể chữa được không ?
Về cơ bản thì OCD hay rối loạn ám ảnh cưỡng chế là một loại bệnh lý có thể điều trị được. Và việc điều trị bệnh OCD hiện nay thường phải dựa vào liệu pháp tâm lý và cả thuốc nếu tình trạng trở nên quá nặng.
Để biết được cảnh điều trị cụ thể thì bạn nên đến bệnh viện để được hỗ trợ trong thời gian sớm nhất. Ngoài ra nếu bạn có người nhà đang mắc chứng rối loạn ám ảnh cưởng chế ở mức nhẹ thì cách tốt nhất chính là dành thời gian dành cho họ, chò truyện và cùng họ tạo nên những kỹ niệm vui để nhanh chóng thoát khỏi căng bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế này.