Tại sao nên cắt bỏ đầu tôm trước khi bảo quản

Nhiều người cho rằng chỉ cần cho tôm vào ngăn đông là có thể yên tâm giữ nguyên độ tươi ngon. Thế nhưng, nhiệt độ trong tủ lạnh không thể ngăn chặn hoàn toàn những biến đổi xảy ra bên trong con tôm. Đó cũng là lý do việc cắt bỏ đầu tôm trước khi bảo quản lại được khuyến khích, đặc biệt khi bạn muốn giữ thịt tôm săn chắc lâu hơn.

1. Tại sao nên cắt bỏ đầu tôm trước khi bảo quản?

Đầu tôm là nơi chứa nhiều enzyme và các cơ quan tiêu hóa. Sau khi tôm chết, những enzyme này vẫn tiếp tục hoạt động gây ra một số thay đổi bên trong con tôm.

Sau đây là 3 lý do bạn nên cắt bỏ đầu tôm trước khi cho vào tủ lạnh.

Hạn chế tình trạng tôm bị đen đầu

Nếu thường xuyên mua tôm tươi về chế biến, chắc hẳn bạn đã từng bắt gặp những con tôm có phần đầu chuyển sang màu đen dù mới được bảo quản trong tủ lạnh.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ enzyme polyphenoloxidase (PPO), có nhiều ở phần đầu và ngực tôm. Các enzyme này là nguyên nhân hình thành các đốm đen trên vỏ.

Tuy nhiên, tôm xuất hiện đốm đen chưa chắc đã bị hỏng. Đây có thể chỉ là phản ứng tự nhiên của enzyme, không đồng nghĩa với việc thịt tôm đã ôi thiu.

Giúp thịt tôm giữ được độ săn chắc

Không chỉ khiến tôm thay đổi màu sắc, các enzyme trong phần đầu còn có thể góp phần làm phân giải protein trong thịt. Đây là một trong những nguyên nhân khiến thịt tôm dần mềm đi và mất độ săn chắc.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Foods vào tháng 6/2026, tôm thẻ chân trắng được cắt bỏ đầu và rút chỉ lưng giữ được cấu trúc thịt tốt hơn so với tôm nguyên con khi bảo quản lạnh.

Như vậy, nếu mua tôm về nhưng chưa có ý định chế biến ngay, bạn nên cắt bỏ đầu và rút chỉ lưng trước khi cất vào tủ lạnh để giữ chất lượng thịt tốt hơn.

Giảm nguy cơ tích tụ kim loại nặng

Bên trong đầu tôm có một bộ phận gọi là gan tụy, đảm nhiệm chức năng tiêu hóa và dự trữ dưỡng chất. Đây cũng là nơi có thể tích tụ một số chất ô nhiễm từ môi trường nước, trong đó có kim loại nặng cadmium.

Tất nhiên, không phải con tôm nào cũng chứa kim loại nặng ở mức gây hại. Tuy nhiên, nếu không rõ nguồn gốc và môi trường nuôi, việc loại bỏ phần đầu sẽ giúp bạn tránh sử dụng bộ phận có nguy cơ tích tụ những chất này.

2. Có nên giữ lại đầu tôm để chế biến món ăn?

Đầu tôm thường được nhiều người tận dụng để rang lấy màu, nấu canh hoặc ninh nước dùng. Phần đầu có vị béo và mùi thơm đặc trưng nên có thể giúp món ăn thêm đậm đà.

Đặc biệt, phần chất màu vàng cam bên trong đầu tôm thường được gọi là gạch tôm. Tuy nhiên, đây chủ yếu là phần gan tụy chứ không phải lúc nào cũng là trứng như nhiều người vẫn nghĩ.

Vì gan tụy có khả năng tích tụ chất ô nhiễm nên bạn cần cân nhắc khi sử dụng. Việc nấu chín hoặc lọc bỏ xác sau khi ninh cũng không bảo đảm loại bỏ hết những chất đã đi vào nước dùng.

Nếu muốn tận dụng đầu tôm để nấu ăn, bạn nên chọn tôm có nguồn gốc rõ ràng, còn tươi và được bảo quản đúng cách. Những phần đầu có mùi lạ hoặc dấu hiệu hư hỏng thì không nên sử dụng.

3. Hướng dẫn cách sơ chế tôm trước khi bảo quản

Tôm mua về nếu chưa nấu ngay thì nên sơ chế trước khi cất vào tủ lạnh. Tùy thời gian dự định sử dụng mà bạn có thể chọn bảo quản trong ngăn mát hoặc ngăn đông.

Dưới đây là cách sơ chế tôm tươi trước khi bảo quản:

• Bước 1: Dùng kéo hoặc dao sạch cắt bỏ phần đầu tôm.
• Bước 2: Rạch nhẹ dọc sống lưng, lấy phần chỉ lưng ra ngoài.
• Bước 3: Rửa nhanh tôm bằng nước lạnh, sau đó để ráo.
• Bước 4: Chia tôm thành từng phần vừa đủ cho mỗi lần nấu.
• Bước 5: Cho tôm vào hộp hoặc túi đựng thực phẩm kín rồi cất vào tủ lạnh.

4. Những dấu hiệu nhận biết tôm không còn tươi

Dù đã cắt bỏ đầu, tôm vẫn có thể bị hỏng nếu bảo quản không đúng nhiệt độ hoặc để quá lâu. Trước khi chế biến, bạn nên kiểm tra những dấu hiệu sau:

• Mùi: Tôm có mùi chua, ôi hoặc mùi khai nồng khó chịu.
• Thịt tôm: Mềm nhũn, dễ bở và không còn độ đàn hồi.
• Màu sắc: Vỏ hoặc thịt đổi màu bất thường, đi kèm mùi lạ.
• Bề mặt: Xuất hiện lớp nhớt bất thường khi chạm vào.

Tóm lại: Nếu mua tôm tươi về mà chưa có ý định nấu ăn ngay, bạn nên cắt bỏ đầu tôm và rút sạch chỉ lưng trước khi cho vào tủ lạnh. Cách này có thể giúp tôm ít bị đen hơn và giữ thịt săn chắc tốt hơn trong quá trình bảo quản. Ngoài tôm tươi cấp đông, tôm sấy thăng hoa cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn muốn dự trữ tôm để nấu ăn mà không phải phụ thuộc vào ngăn đông tủ lạnh.